Transportation Management System (TMS) - ระบบจัดการการขนส่ง

Transportation Management System (TMS) - ระบบจัดการการขนส่ง หมายถึง ระบบทางคอมพิวเตอร์ที่ออกแบบมาเพื่อจัดการการขนส่งที่เหมาะสมในหลากหลายวิธีการ และการจัดการกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับการขนส่งซึ่งประกอบด้วย การจัดการการส่งออกสินค้า การวางแผนแรงงานในการขนส่ง การจัดตารางการขนส่งทั้งขาเข้า ขาออก รวมถึงการขนส่งระหว่างบริษัทในเครือเดียวกัน การจัดการเอกสารทางราชการที่เกี่ยวกับการขนส่งสินค้าระหว่างประเทศ และการจัดการผู้ให้บริการขนส่ง

ที่มา : APICS และ CSCMP Glossary
ขอบคุณภาพจาก :http://www.manh.com.au

Sourcing,Procurement and Purchasing - ว่าด้วยการจัดหาและจัดซื้อ

Sourcing แปลว่า การสรรหา เป็นส่วนหนึ่งของการจัดการผู้ส่งมอบซึ่งรวมถึงการเลือกผู้ส่งมอบ การเจรจาต่อรองในเรื่องของสัญญา รวมถึงกระบวนการในการจัดหามาซึ่งสินค้าและบริการจากทั่วทุกมุมโลก เพื่อให้ได้สินค้าที่มีคุณภาพดี ราคาถูก (แบบสมเหตุสมผล)

Procurement แปลว่า การจัดหา หมายถึง กิจกรรมที่เกี่ยวกับการสรรหาผลิตภัณฑ์หรือบริการ โดยขอบเขตของกิจกรรมอาจกว้างขวางครอบคลุมถึงกิจกรรมระหว่างองค์กรที่รวมถึงหน้าที่ในการวางแผนการจัดหา การจัดซื้อ การควบคุมพัสดุคงคลัง การจัดตารางการขนส่งวัตถุดิบเข้าสู่โรงงาน การรับวัตถุดิบ การตรวจสอบคุณภาพวัตถุดิบ และการจัดการซากหรือสิ่งปฏิกูล

Purchasing แปลว่า การจัดซื้อ หมายถึง หน้าที่หนึ่งในองค์กรที่รับผิดชอบในการจัดหาวัตถุดิบ วัสดุ อุปกรณ์ และบริการที่องค์กรต้องการ

สรุปแบบง่ายที่สุดคือ กิจกรรมการหาวัตถุดิบหรือบริการให้องค์กรจะเริ่มจาก Sourcing (ซึ่งเป็นกิจกรรมเชิงกลยุทธ์) จากนั้นจึงเป็นกิจกรรม Procurement (ซึ่งเน้นงานด้านเอกสาร) ควบคู่ด้วย Purchasing (เน้นตอนจ่ายเงิน)

ที่มา : APICS , CSCMP Glossary และ http://smallbusiness.chron.com/difference-supply-chain-procurement-vs-sourcing-33036.html

ขอบคุณภาพจาก : https://practicalanalytics.files.wordpress.com

MRP:Material Requirement Planning - การวางแผนความต้องการวัสดุ

MRP:Material Requirement Planning - การวางแผนความต้องการวัสดุ

เป็นชุดของเทคนิคที่ใช้ข้อมูลจากรายการวัตถุดิบ (BOM:Bill of Material) ข้อมูลพัสดุคงคลัง และตารางการผลิตหลัก (Master Production Schedule) ในการคำนวณความต้องการของวัตถุดิบ โดยผลที่ได้จาก MRP คือกำหนดการสั่งซื้อวัตถุดิบทดแทน

นอกจากนี้ เนื่องจาก MRP เป็นการคำนวณที่มีเรื่องเวลามาเกี่ยวข้อง ดังนั้นจึงต้องมีการปรับตารางในการสั่งวัตถุดิบเมื่อเวลามีการเปลี่ยนแปลงหรือการผลิตจริงมีความคลาดเคลื่อนจากที่วางแผนไว้ เช่น ผลิตไม่ทัน หรือลูกค้ามีการเปลี่ยนวันส่งมอบ

การคำนวณ MRP จะเริ่มจากข้อมูลในตารางการผลิตหลักเพื่อกำหนดปริมาณของวัตถุดิบทั้งหมดที่ต้องการในการผลิตสินค้านั้น ๆ และวันเวลาที่วัตถุดิบนั้น ๆ ต้องแล้วเสร็จ โดยพิจารณาถึงปริมาณวัตถุดิบที่ต้องการในแต่ละขั้นตอนตามรายการวัตถุดิบ และมีการปรับระดับของพัสดุคงคลังทั้งที่มีอยู่ในคลังสินค้าและที่สั่งไปแล้วแต่ยังมาไม่ถึง เพื่อให้ได้ปริมาณสุทธิที่ต้องการเพื่อให้สามารถผลิตสินค้าส่งลูกค้าได้ตามเวลาที่เหมาะสม

ที่มา : APICS Dictionary
ขอบคุณภาพจาก : http://stage.pacificdesignpartners.com

Vendor Managed Inventory (VMI) - พัสดุคงคลังที่จัดการโดยผู้ส่งมอบ

Vendor Managed Inventory (VMI) อ่านว่า เวนเดอร์แมนิจอินเวนทอรี่ แปลว่า พัสดุคงคลังที่จัดการโดยผู้ส่งมอบ

VMI จะหมายถึงการที่ผู้ส่งมอบสามารถเข้าถึงข้อมูลพัสดุคงคลังของลูกค้าได้ และรับผิดชอบในการรักษาระดับของพัสดุคงคลังที่ลูกค้าต้องการเพื่อเพิ่มศักยภาพของซัพพลายเชน

กิจกรรมดังกล่าวจะลุล่วงโดยกระบวนการส่งมอบสินค้าซ้ำผ่านตารางการจัดส่งปกติซึ่งได้รับการทบทวนที่หน้างานของลูกค้า โดยที่หน้างานนั้นพัสดุคงคลังจะถูกตรวจนับและสินค้าที่ชำรุดหรือล้าสมัยจะถูกนำออก สินค้าใหม่จะถูกนำเข้ามาทดแทนให้ได้ตามระดับที่กำหนดไว้

ที่มา : APICS Dictionary
ขอบคุณภาพจาก : http://media.madisonpublications.eu

Green Supply Chain - โซ่อุปทานสีเขียว

Green Supply Chain (กรีน-ซัพพลายเชน) จะแปลว่าโซ่อุปทานสีเขียวก็ได้ หรือจะเป็นซัพพลายเชนสีเขียวก็ดี มีความหมายว่าเป็นโซ่อุปทานที่มีการพิจารณาถึงผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมในทุกกระบวนการและได้มีการแก้ไขปรับปรุงเพื่อให้กิจกรรมทั้งหลายตลอดโซ่อุปทานนั้นสอดคล้องกับกฎหมายและข้อกำหนดด้านความปลอดภัยและสิ่งแวดล้อมโดยมีการสื่อสารไปยังลูกค้าและคู่ค้าด้วย

แหม อดไม่ได้ที่จะแถมอีกคำนึง

Green Logistics (กรีน-โลจิสติกส์) แปลว่าโลจิสติกส์สีเขียว อันนี้หมายถึงความรับผิดชอบของหน่วยงานหรือองค์กรที่ต้องมีต่อสิ่งแวดล้อมโดยการจัดการกับขยะบรรจุภัณฑ์ที่มาพร้อมกับผลิตภัณฑ์หรือชิ้นส่วนที่ตนเองสั่งซื้อเข้ามา

ที่มา : APICS Dictionary
ขอบคุณภาพประกอบจาก : https://m2.behance.net

Reverse Logistics - โลจิสติกส์ย้อนกลับ

Reverse Logistics (รี-เวิร์ส-โล-จิส-ติกส์) หรือโลจิสติกส์ย้อนกลับ หมายถึง โซ่อุปทานแบบสมบูรณ์แต่มีทิศทางการไหลของผลิตภัณฑ์หรือวัตถุดิบกลับทาง คือแทนที่จะออกจากโรงงานผู้ผลิตไปยังผู้บริโภคก็กลายเป็นออกจากผู้บริโภคกลับสู่โรงงานผู้ผลิต โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อคืนสินค้า ซ่อมแซมสินค้า นำกลับไปผลิตซ้ำใหม่ (Remanufacturing - รีแมนูแฟคเจอริ่ง ที่เห็นชัด ๆ คือหมึกปรินเตอร์ที่เรียกกันว่าหมึกรีแมนูฯ) หรือนำกลับไปรีไซเคิลเลยก็เป็นไปได้

ที่มา : APICS Dictionary
ขอบคุณภาพจาก : http://www.venlog.com

Distribution - การกระจายสินค้า

Distribution (ดิส-ทริ-บิว-ชั่น) แปลว่าการกระจายสินค้า หมายความถึงกิจกรรมที่เกี่่ยวข้องกับการเคลื่อนย้ายถ่ายเทของวัตถุดิบ สินค้า ผลิตภัณฑ์ อะไหล่ ฯลฯ จากโรงงานผู้ผลิตไปยังผู้บริโภค กิจกรรมเหล่านี้ประกอบด้วยการขนส่ง การจัดเก็บสินค้า การควบคุมพัสดุคงคลัง การขนถ่ายวัสดุ การจัดการคำสั่งซื้อ การวิเคราะห์สถานที่ตั้งคลังสินค้าและศูนย์กระจายสินค้า การบรรจุภัณฑ์ทางอุตสาหกรรม การประมวลผลข้อมูล และการสื่อสารระหว่างเครือข่ายที่จำเป็นต่อการบริหารจัดการอย่างมีประสิทธิผล

การกระจายสินค้าจะหมายความรวมถึงการส่งคืนสินค้ากลับจากผู้บริโภคสู่โรงงานด้วย (เรียกว่า Reverse Logistics - โลจิสติกส์ย้อนกลับ เอาไว้จะมาอธิบายอีกทีนะ)

ในหลาย ๆ ครั้งการกระจายสินค้าจะถูกกระทำผ่านคลังสินค้าหนึ่งแห่งหรือหลาย ๆ แห่ง

ที่มา : APICS Dictionary
ขอบคุณภาพจาก : http://www2.gruber-logistics.com

FIFO และ LIFO

FIFO :First-in-First-Out (ออกเสียงได้ทั้ง ไฟ-โฟ่ และ ฟี-โฟ่ คำเต็มอ่านว่า เฟิร์ส-อิน-เฟิร์ส-เอ๊าท์) เป็นวิธีประเมินค่าพัสดุคงคลังทางบัญชี โดยมีสมมติฐานทางบัญชีว่าพัสดุคงคลังที่เก่าที่สุด (First in : เข้ามาก่อน) ต้องถูกจ่ายออกไปเป็นลำดับแรกสุด (First out: ออกไปก่อน)

ไหน ๆ ก็ได้คำนี้ละ เอาไปอีกคำละกัน

LIFO : Last-in-First-Out (ออกเสียงได้ทั้ง ไล-โฟ่ และ ลี-โฟ่ คำเต็มอ่านว่า ลาสท์-อิน-เฟิร์ส-เอ๊าท์) เป็นวิธีประเมินค่าพัสดุคงคลังทางบัญชี โดยมีสมมติฐานทางบัญชีว่าพัสดุคงคลังที่ใหม่ที่สุด (Last-in : เข้ามาหลังสุด) ต้องถูกจ่ายออกไปเป็นลำดับแรกสุด (First out: ออกไปก่อน)

APICS ให้หมายเหตุไว้ว่าในการเคลื่อนย้ายพัสดุคงคลังจริง ๆ อาจจะสัมพันธ์หรือไม่สัมพันธ์กับหลักการทางบัญชีก็ได้

ที่มา : APICS Dictionary
ขอบคุณภาพจาก : http://www.5squalityposters.com

Logistics Management - การจัดการโลจิสติกส์

Logistics Management (โลจิสติกส์ แมนิจเมินท์) แปลว่า การจัดการโลจิสติกส์ หมายถึงกระบวนการส่วนหนึ่งของการจัดการซัพพลายเชนที่ควบคุมการวางแผนและการปฏิบัติการของการไหลทั้งไปและกลับของทั้งสินค้าและสารสนเทศระหว่างจุดต่าง ๆ ในโซ่อุปทานเพื่อตอบสนองต่อความต้องการของลูกค้า

อย่าสับสนกับคำว่า Supply Chain Management (SCM) เชียว!

จุดสำคัญของการจัดการโลจิสติกส์คือเน้นการจัดการกับ "การไหล" (Flow) ทั้งของสินค้าและสารสนเทศ แต่ไม่เน้นส่วนของการจัดหา การผลิต การสมดุลอุปสงค์และอุปทาน ในขณะที่ SCM เค้าเหมาหมดทุกอย่างที่ว่ามา

สรุปคือ Logistics Management เป็น SubSet ของ Supply Chain Management นั่นเอง ไม่งงนะ?

ที่มา : APICS Dictionary
ขอบคุณภาพจาก : http://oomservices.com/logistics-supply-chain-management/

Cross-Docking -ครอสด็อกกิ้ง

Cross-Docking (ครอส-ด็อกกิ้ง) เป็นแนวคิดในการแบ่งบรรจุสินค้า ณ จุดที่รับสินค้า โดยรถบรรทุกขาเข้าที่ขนสินค้าแต่ละชนิดมาจะมาจอดที่ท่ารถ จากนัั้นสินค้าในแต่ละคันรถจะถูกนำมาแบ่งบรรจุเพื่อให้รถบรรทุกขาออกนำไปส่งยังลูกค้าปลายทางอีกครั้งโดยไม่จำเป็นต้องพักสินค้าไว้ที่ศูนย์กระจายสินค้า

การใช้ระบบ Cross-Docking จะช่วยลดต้นทุนการเก็บสินค้าคงคลังและประหยัดเนื้อที่ของศูนย์กระจายสินค้า แต่ต้องมีการจัดตารางเวลาของรถขนส่งให้ดี

ที่มา: APICS Dictionary
ขอบคุณภาพจาก http://www.eurekapub.eu 

Trade Bloc - ข้อตกลงทางการค้าระหว่างประเทศ

Trade Bloc (เทรด-บล็อค) หมายถึง ข้อตกลงระหว่างประเทศเพื่อลดข้อจำกัดทางการค้าภายในประเทศสมาชิก โดยทั่วไปเป็นข้อตกลงที่กระทำระหว่างประเทศที่มีอาณาบริเวณทางภูมิศาสตร์ประชิดติดกัน (แต่ไม่เสมอไป) 

ตัวอย่างของเทรดบล็อคที่มีชื่อเสียงคือ NAFTA ซึ่งวิกิพีเดียอธิบายเพิ่มเติมไว้ว่า

"ความตกลงการค้าเสรีอเมริกาเหนือ (อังกฤษ: North American Free Trade Agreement) หรือเรียกคำย่อว่า นาฟตา (NAFTA) เป็นองค์กรทางเศรษฐกิจในทวีปอเมริกาเหนือ ในการที่จะร่วมมือกันแสวงหาตลาดส่งออกและลดต้นทุนการผลิตสินค้า เพื่อให้มีราคาถูกลง สามารถแข่งขันกับตลาดโลกได้หลังจากที่สหภาพยุโรป ได้แก้ปัญหาภาวะเศรษฐกิจถดถอย โดยการเปิดตลาดเสรีเป็นตลาดเดียวแล้ว ผู้นำแห่งประเทศสหรัฐอเมริกา แคนาดาและเม็กซิโกได้จัดประชุมกันเมื่อ พ.ศ. 2535 ที่จะเปิดเสรีทางการค้าระหว่างกันให้เป็นตลาดเดียว และจะลดอัตราภาษีศุลกากรให้เหลือร้อยละ 0 ภายใน 5 ปี โดยจะเริ่มดำเนินการตั้งแต่ 1 มกราคม พ.ศ. 2537 เป็นต้นไป"

ที่มา : APICS Dictionary และ Wikipedia
ขอบคุณภาพจาก : http://www.investopedia.com/…/1…/pros-and-cons-of-nafta.aspx

Run time - เวลาการผลิต

Run time หมายถึงระยะเวลาที่ต้องการใช้ในกระบวนการผลิตสินค้าหนึ่งชิ้นหรือหนึ่งล็อต ณ ขั้นตอนหนึ่ง ๆ โดยปกติแล้วเวลาดังกล่าวจะไม่รวมถึงเวลาในการติดตั้งปรับแต่งก่อนเริ่มการผลิต (Set up time)

ที่มา: APICS Dictionary
รูปภาพจาก http://www.managementguru.net

ปล. ศัพท์นี้ถูกใช้ในวงการภาพยนตร์และแวดวงคอมพิวเตอร์ด้วย แต่มีความหมายที่ต่างออกไปเล็กน้อยด้วยนะ

Logistics - โลจิสติกส์

Logistics อ่านว่า โล-จิส-ติกส์ มีผู้ให้นิยามไว้หลากหลาย แต่ในที่นี้ขอยกนิยามจากสถาบันด้านโลจิสติกส์ระดับโลกสักสองที่มาให้พิจารณากัน

1) American Production and Inventory Control Society (APICS) ได้ให้นิยามของ Logistics ไว้ว่า

"ในทางอุตสาหกรรม โลจิสติกส์ หมายถึง ศาสตร์และศิลป์ในการรับ ผลิต และกระจายวัสดุและผลิตภัณฑ์ไปยังสถานที่ทีเหมาะสมและในปริมาณที่เหมาะสม แต่ในทางการทหาร โลจิสติกส์จะหมายความรวมถึงการเคลื่อนย้ายกำลังพลด้วย"

2) The Council of Supply Chain Management Professionals (CSCMP) ก็ให้คำนิยามของ Logistics ไว้อีกแบบนึงว่า

"โลจิสติกส์ หมายถึง กระบวนการวางแผน นำไปปฏิบัติ และควบคุมวิธีการเพื่อให้เกิดประสิทธิภาพและประสิทธิผลในการเคลื่อนย้ายและจัดเก็บสินค้าและบริการ ตลอดจนข้อมูลที่เกี่ยวข้องจากจุดเริ่มต้นไปจนถึงจุดที่มีการใช้งาน โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้สอดคล้องกับข้อกำหนดของลูกค้า"

อ่านแล้วก็อาจจะงง ๆ กันบ้าง แต่กล่าวโดยสรุปคือโลจิสติกส์เป็นเรื่องของการ "รับ" - "เก็บ" - "จ่าย" - "กระจายสินค้า" อย่างถูกที่ถูกเวลาและถูกใจผู้รับบริการด้วยนั่นเอง

ที่มา : APICS Dictionary และ CSCMP
ขอบคุณภาพจาก : http://www.specialtylogistics.biz